Een Iraans gezin met twee dochters in de COA-opvanglocatie achter het gemeentehuis in Bergschenhoek zegt zich daar al langere tijd niet veilig te voelen. De vader zegt dat zijn 8-jarige dochter religieus onder druk wordt gezet, dat zijn vrouw is bedreigd en dat klachten bij het COA niet tot een oplossing leiden. Het COA wil inhoudelijk niet ingaan op de casus, maar zegt klachten wel serieus te nemen.
Hij zat tegenover ons op de redactie. Een tengere man, we schatten hem begin dertig, met een jong gezicht en droevige ogen. Hij schudde dankbaar onze hand dat we hem wilden ontvangen op de redactie, nu een paar weken geleden. Vrijwel direct begon hij druk te praten. Niet in het Nederlands, niet in het Engels, maar in het Farsi (Perzisch). Met een tablet en Google Translate als eerste brug tussen zijn angst en onze vragen kwamen we tot een eerste gesprek.
Zijn echte naam is bekend bij de redactie. Om hem en zijn gezin te beschermen noemen we hem in dit artikel Farhad. Hij verblijft met zijn vrouw en twee jonge dochters in de opvanglocatie van het COA aan het Park de Polderpad in Bergschenhoek. Farhad benaderde RTV Lansingerland eerst via Facebook en WhatsApp, waarna we hem een dag later op de redactie voor het eerst hebben ontmoet. Als we hem terug contacten dringt hij meteen aan op een ontmoeting, de nood is schijnbaar hoog. Later spraken we ook telefonisch met hem en zijn vrouw, en met hulp van een tolk.
Samen met de tolk en alle berichten, geluidsfragmenten en documenten die we ontvangen, ontstaat er langzaam een compleet beeld van de achtergrond. De gesprekken verliepen moeizaam door taal, emotie en de gevoeligheid van het onderwerp.
Volgens Farhad ligt de oorsprong van hun vlucht in Iran bij de politieke activiteiten van zijn vrouw en haar arrestatie door de autoriteiten. Hij zegt dat zijn vrouw in Iran slachtoffer is geworden van zwaar lichamelijk geweld. Het gezin is christelijk, zegt hij, en door hun bekering kunnen zij volgens hem niet terugkeren naar Iran en hebben ze hier voor hun veiligheid asiel aangevraagd.
‘Mijn dochter moet moslim worden’
Farhad zegt dat zijn dochter in de opvanglocatie hier door andere bewoners wordt aangesproken op religie. Volgens hem krijgt zij te horen dat zij moslim moet worden, moet bidden en een hoofddoek moet dragen. Ook zegt hij dat andere bewoners Koranverzen afspelen wanneer hij in de gezamenlijke keuken staat te koken.
In berichten aan RTV Lansingerland schrijft hij dat het gezin het christelijke geloof inmiddels niet meer openlijk durft te uiten. Niet omdat zij geen christen meer zijn, zegt hij, maar omdat zij bang zijn. “Please publish what we said”, schreef hij deze week in een WhatsAppbericht aan RTV Lansingerland. “Thank you.”
Zijn vrouw vertelde in een telefoongesprek, met hulp van een tolk, dat de situatie haar zwaar valt. Volgens het gezin zijn de problemen meerdere keren bij de staf van het COA gemeld. Farhad zegt dat hij vooral wil dat de veiligheid van zijn gezin op de huidige locatie wordt gewaarborgd. Verhuizen wil het gezin op dit moment niet. Volgens Farhad heeft zijn dochter al drie keer van school moeten wisselen en heeft dat veel negatieve invloed gehad op haar rust en mentale gezondheid. Het gezin wil haar niet opnieuw in een nieuwe omgeving en op een nieuwe school plaatsen.
In een bericht aan RTV Lansingerland schrijft Farhad dat het gezin met COA heeft gesproken over hun veiligheid. Volgens hem is daarbij gezegd dat volledige controle op alle bewoners in de praktijk niet mogelijk is en dat bewoners niet op basis van religie van elkaar kunnen worden gescheiden.
Bedreiging met mes
De vrouw van Farhad zegt dat zij vorig jaar door een medebewoner met een mes is bedreigd. Volgens haar is dit gemeld bij het COA, maar voelde zij zich daarna niet serieus genomen. In een gesprek met RTV Lansingerland, gevoerd met hulp van een tolk, zei zij dat vanuit het COA ongeveer zou zijn gereageerd dat zij “toch niet echt gestoken” was. RTV Lansingerland heeft het COA gevraagd of deze melding bekend is en welke stappen zijn genomen. Het COA zegt vanwege privacy niet in te kunnen gaan op individuele situaties en bevestigt noch ontkent de melding.
Wel heeft RTV Lansingerland een proces-verbaal van aangifte ingezien over een andere bedreiging richting het gezin, na politieke uitingen op Instagram. Dat proces-verbaal vermeldt Park de Polderpad in Bergschenhoek als plaats delict. Die aangifte bevestigt niet de gestelde bedreiging met een mes, maar onderbouwt wel dat het gezin eerder bij de politie melding heeft gedaan van bedreiging.
De politie bevestigt dat naar aanleiding van deze aangifte een onderzoek is gestart. Daarbij is volgens de politie destijds een verdachte aangehouden die in een andere gemeente woont. Over de gestelde bedreiging met het mes zegt het gezin dat die bij het COA is gemeld; Farhad liet eerder weten dat daarvan geen aparte aangifte bij de politie is gedaan.
Groepsklacht over discriminatie
Het verhaal van Farhad staat niet op zichzelf. RTV Lansingerland heeft een e-mailcorrespondentie ingezien waaruit blijkt dat op 15 juni 2025 een klacht is gestuurd aan het COA. Die klacht is ondertekend als afkomstig van “een groep niet-moslim asielzoekers” in AZC Bergschenhoek.
In de klacht wordt gesproken over discriminatie en oneerlijke behandeling door sommige COA-medewerkers. De schrijvers stellen dat niet-moslimbewoners worden genegeerd en dat moslimbewoners volgens hen voorrang of voorkeur krijgen. In de klacht staat ook dat volgens de indieners een groot deel van de COA-staf zelf moslim is, waardoor zij het gevoel hebben dat hun klachten als niet-moslims minder neutraal zijn opgepakt. Op 24 juni 2025 is een herinnering gestuurd omdat er nog geen reactie was ontvangen op die email. Volgens de informatie die RTV Lansingerland heeft gekregen, is ook daarna nooit meer een inhoudelijke reactie gekomen.
RTV Lansingerland sprak ook met een oud-bewoner van AZC Bergschenhoek, die zegt medeondertekenaar te zijn van dezelfde klacht. Hij verbleef naar eigen zeggen ruim een jaar op de locatie en kende Farhad en zijn gezin persoonlijk. Volgens deze oud-bewoner hadden meerdere christelijke en niet-moslimbewoners zorgen over ongelijke behandeling en de manier waarop klachten werden opgepakt. Ook zegt hij dat sommige christenen zich niet altijd vrij voelden om openlijk over hun geloof te spreken.
Volgens de oud-bewoner verwees het COA de bewoners na de klacht opnieuw naar het locatiemanagement voor een gesprek. Hij zegt dat zij daar niet op in zijn gegaan, omdat eerdere gesprekken met datzelfde management volgens hen niet tot oplossingen hadden geleid.
Een woordvoerder van het COA schrijft aan RTV Lansingerland: “Waar mensen samenleven ontstaat frictie, ook op een AZC waar een grote verscheidenheid van mensen verblijft.” Volgens het COA is omgaan met diversiteit dagelijks onderdeel van het werk en zijn er protocollen voor bewoners en medewerkers. Over de klacht zelf schrijft het COA: “Inhoudelijk kunnen wij niet ingaan op de vraag hoe wij met deze klacht zijn omgegaan. In algemene termen geldt dat wij klachten serieus nemen en altijd het gesprek aangaan. Dat betekent niet dat een klacht altijd naar tevredenheid van de indiener kan worden opgelost.”
Incidenten op Park de Polderpad
Dat er op de opvanglocatie incidenten zijn geregistreerd, blijkt uit het incidentenoverzicht van het COA. Voor Park de Polderpad in Bergschenhoek vermeldt het overzicht over 2024 in totaal 36 incidenten: één fysiek agressie- of geweldsincident tegen personen, acht verbale agressie- of geweldsincidenten en 27 overtredingen van huisregels. Het overzicht vermeldt niet waar die incidenten precies over gingen of wie erbij betrokken waren.
De politie bevestigt dat zij in 2025 en 2026 op de locatie is geweest vanwege meldingen van bedreiging, intimidatie, overlast of geweld. Soms is politie of handhaving ook aanwezig zonder directe aanleiding, om zichtbaar en herkenbaar te zijn voor bewoners.
Op 7 mei berichtte RTV Lansingerland over een incident op het AZC-terrein aan Park de Polderpad. De politie rukte toen met meerdere eenheden uit voor een man die verward gedrag vertoonde en overlast veroorzaakte. De man werd geboeid, gecontroleerd door ambulancepersoneel en naar het ziekenhuis gebracht. Volgens medebewoners zou de man vaker overlast veroorzaken en mogelijk veel alcohol gebruiken; de politie bevestigde dat bij navraag.
Farhad en zijn vrouw hebben na dat incident verteld dat zij zich op of rond de locatie zo onveilig voelden dat zij tijdelijk bij een kennis hebben verbleven.
Huisregels
De huisregels van het COA verbieden discriminatie vanwege onder meer godsdienst, levensovertuiging en politieke voorkeur. Ook staat in de regels dat bewoners vrij zijn hun geloof te belijden, maar dat anderen “op geen enkele wijze last” mogen hebben van politieke of religieuze activiteiten. Wapens zijn verboden. Bij crimineel gedrag schakelt het COA volgens de huisregels de politie in, ook bij vermoedens van strafbare feiten.
Gemeente: klachtenafhandeling ligt bij COA
Tijdens de raadsvergadering van 7 mei ging het vooral nog over brandveiligheid, controles en naleving van afspraken met het COA. RTV Lansingerland heeft de gemeente aanvullende vragen gesteld over sociale veiligheid, bewonersklachten, incidenten en de vraag welke signalen van het COA bij de gemeente terechtkomen.
De gemeente laat weten dat zij regulier overleg voert met het COA en dat dit contact goed is. Volgens de gemeente is het COA verantwoordelijk voor huisvesting, veiligheid op het terrein en het behandelen van klachten en verzoeken van bewoners. De gemeente heeft als vergunningverlener een controlerende rol.
Niet iedere melding die bij het COA binnenkomt, wordt volgens de gemeente één-op-één doorgezet. “De afhandeling van klachten en meldingen ligt bij het COA”, laat de gemeente weten. Wel worden volgens de gemeente meldingen en situaties besproken die onwenselijk zijn wanneer deze buiten de bandbreedte vallen.
De gemeente benadrukt dat bewoners van een AZC “niet in de makkelijkste fase van hun leven zitten” en dat het niet uitzonderlijk is dat bewoners zich met zorgen of klachten bij het COA melden. Over specifieke meldingen en casussen doet de gemeente vanwege privacy geen mededelingen.
Wanneer bij een melding opvolging van politie nodig is, wordt dat volgens de gemeente besproken tussen gemeente, COA en politie. De politie laat weten dat politie, gemeente en COA maandelijks met elkaar om tafel zitten om veiligheid en meldingen door te nemen en in te zetten op preventie.
In een telefonische toelichting zei een COA-woordvoerder eerder tegen RTV Lansingerland dat de gemeente volgens haar niet over de groepsklacht is geïnformeerd, omdat het proces vorig jaar zou zijn afgerond en er volgens het COA geen reden was om dit met de gemeente te delen.
‘Wij willen alleen een veilige plek’
Farhad vindt het bestuurlijke verhaal eigenlijk helemaal niet belangrijk. Hij wil vooral dat iemand ingrijpt. In een laatste bericht aan RTV Lansingerland schrijft hij dat zijn gezin in “very difficult conditions” leeft in het AZC. In recente berichten aan RTV Lansingerland schrijft Farhad dat de mentale druk op zijn gezin verder is opgelopen. Hij zegt dat zijn vrouw ernstig psychisch lijdt onder de situatie en dat hij haar nauwelijks alleen durft te laten. Ook schrijft hij dat hij zich machteloos voelt met twee jonge kinderen.
“I want our story to be published in the media and newspapers because maybe someone from the Dutch government will finally hear our voice and help my family”, schrijft hij in een laatste bericht aan de redactie.
